Có món nào nhắc nhớ về những mùa gặt, về cái béo cái bùi của đồng đất phù sa hơn món chuột đồng nướng muối ớt? Hay chăng, chính là những tháng ngày lúa trổ đòng đòng, chuột đồng no tròn, căng mẩy, như gom hết tinh túy của đồng ruộng mà tích tụ vào mình?
Mùa gặt vừa dứt, khi những gốc rạ còn ngẩn ngơ trên đồng, cũng là lúc hương khói bếp len lỏi theo mùi chuột đồng nướng muối ớt dậy lên khắp xóm. Con chuột đồng miền Tây, nuôi mình bằng hạt lúa phù sa, nên thịt béo, chắc và ngọt lịm. Về đây, dẫu chưa quen, xin một lần nhắm mắt hít hà, để cái vị mặn mòi của muối ớt, cái thơm lừng của thịt nướng, đánh thức cả một trời ký ức tuổi thơ trên những bưng biền miệt vườn.
Ký ức đồng bưng và mùa săn chuột
Từ những cánh đồng lúa bạt ngàn của miệt dưới, con chuột đồng sinh sống, gắn liền với vòng quay mùa vụ của bà con. Chúng không ăn tạp như chuột nhà, mà chỉ chuyên mần lúa, mần lúa, nên thịt mới sạch, mới thơm, mới chắc thớ đến vậy. Cứ độ lúa đã gặt xong, ruộng đồng trơ gốc rạ, cũng là lúc chuột đồng béo tròn, mỡ màng nhất, và cũng là mùa bà con rủ nhau ra đồng “săn” chuột. Cái cảnh người người đổ ra đồng, tiếng chó săn sủa vang, tiếng bẫy lồng lạch cạch, hay tiếng khua vỏ lon leng keng để lùa chuột chạy khỏi những bờ lúa còn sót, đã trở thành một phần của bức tranh đồng quê miền Tây, thiệt là thân thương.
Ngày trước, bà con có khi dùng lưới vây, đặt bẫy lồng. Nhưng bây giờ, phổ biến hơn hết là dùng mấy chú chó săn lanh lẹ, đánh hơi tìm ra hang chuột, hoặc chỉ cần khun khói vào hang là chuột đua nhau chạy ra, vậy là bắt được mớ chuột béo ngậy. Cái công sức mần ra con chuột cũng lắm công phu, nghen.
Hương vị đồng quê trong món nướng muối ớt
Thịt chuột đồng, sau khi được bà con sơ chế thiệt sạch, kỹ lưỡng với muối và gừng để tiệt cái mùi tanh, để ráo rồi mới ướp gia vị. Muối ớt, sả băm, tỏi, chút hạt nêm quyện vào từng thớ thịt. Để chừng ba mươi phút cho thịt ngấm, rồi đem nướng trên bếp than hồng. Lửa than liu riu, tiếng mỡ xèo xèo, mùi thơm nức mũi lan tỏa khắp cả gian bếp nhỏ. Thịt chuột từ từ chuyển sang màu vàng óng ả, da giòn rụm, nom thiệt là bắt mắt. Cái vị mặn mòi của muối, cái the the của ớt, cái thơm nồng của sả tỏi cứ thế ngấm sâu vào từng miếng thịt, tạo nên một hương vị đậm đà khó quên.
Mà không chỉ nướng muối ớt đâu nghen. Từ thịt chuột đồng, người miền Tây còn khéo léo chế biến ra biết bao nhiêu món ngon khác: nào chuột quay lu vàng ươm, thơm lừng; nào xào sả ớt cay nồng; nào khìa nước dừa béo ngậy; hay rô ti đậm đà… Món nào cũng mang cái vị đặc trưng của đồng bưng, của sản vật phù sa ban tặng.
Thưởng thức cái bùi, cái béo của đất
Thịt chuột nướng muối ớt khi vừa ra lò, còn nóng hổi, xé từng miếng ra ăn, ôi chao là ngon. Thịt săn chắc, ngọt dai như thịt gà ta, mà lại ít mỡ, không hề có mùi lạ. Cái món này mà chấm với chén muối ớt chanh chua cay, hoặc nước mắm me thì còn gì bằng. Ngồi bên nhau, nhâm nhi miếng thịt chuột đồng, thêm chút rượu đế cay nồng, hàn huyên câu chuyện đồng quê, thiệt là thi vị.
Dẫu biết rằng, món chuột đồng không phải ai cũng đủ can đảm để thưởng thức. Nhiều người còn e ngại, tò mò xen lẫn chút sợ sệt. Vậy mà, hễ ai đã một lần nếm thử cái hương vị đặc biệt này rồi, chắc chắn sẽ vương vấn mãi không quên. Bởi nó đâu chỉ là món ăn, mà còn là cả một nét văn hóa, một phần linh hồn của ẩm thực miền Tây sông nước.
Cách làm món chuột đồng nướng muối ớt
Nguyên liệu chuẩn bị:
- Chuột đồng: 4 con (khoảng 1 kg)
- Muối ớt: 2 muỗng canh
- Sả: 2 cây, tỏi: 5 tép, ớt: 2 trái (tùy khẩu vị cay)
- Hành lá: 1 bó, mỡ lợn: 1 muỗng canh
- Gia vị thông thường: muối, tiêu, đường
Sơ chế và ướp:
- Chuột đồng sau khi mua về, mần sạch, loại bỏ hết nội tạng, da và các hạch. Rửa lại thật kỹ với muối và gừng để khử mùi tanh cho thiệt sạch.
- Sả, tỏi, ớt đem băm nhuyễn. Hành lá rửa sạch, cắt nhỏ.
- Trộn đều muối ớt, sả, tỏi, ớt băm, hành lá, mỡ lợn cùng muối, tiêu, đường vào một tô lớn.
- Miền Tây ơi, có món nào nhắc nhớ về mùa gặt, về cái béo cái bùi của đồng đất phù sa hơn món chuột đồng nướng muối ớt? Dù chưa quen, xin một lần nhắm mắt hít hà để cảm nhận hương vị khó quên này!Cho chuột vào tô gia vị, trộn đều cho thịt chuột thấm tháp. Ướp chuột ít nhất 30 phút, hoặc nếu có thời gian, ướp qua đêm trong tủ lạnh cho thịt ngấm gia vị sâu hơn, món ăn sẽ ngon hơn nhiều nghen.
- Tiến hành nướng:
- Chuẩn bị than hoa hoặc lò nướng. Nếu nướng bằng than hoa, xiên thịt chuột vào que hoặc xếp lên vỉ nướng. Nướng trên lửa vừa, trở đều tay cho thịt chín vàng, da giòn rụm.
- Nếu dùng lò nướng, làm nóng lò ở 200°C. Xếp thịt chuột lên khay có lót giấy bạc. Nướng khoảng 30-40 phút, thỉnh thoảng lật mặt cho thịt chín đều, vàng thơm.
- Thưởng thức:
- Thịt chuột nướng xong có màu vàng óng, mùi thơm dậy nức. Dùng tay xé từng miếng thịt nóng hổi, chấm với nước mắm me chua cay hoặc muối ớt chanh, ăn kèm rau sống, khế chua, chuối chát. Cái vị béo bùi, đậm đà cứ thế lan tỏa nơi đầu lưỡi.
Miền Tây đâu chỉ có miệt vườn cây trái trĩu cành hay những dòng sông chở nặng phù sa. Miền Tây còn có cái hương vị chân chất, mộc mạc gói trọn trong từng món ăn đồng quê, như món chuột đồng nướng muối ớt này đây. Nó không chỉ là miếng ngon trên bàn nhậu lai rai, mà còn là ký ức, là tuổi thơ của biết bao người con xa xứ. Mỗi miếng thịt thơm lừng, béo bùi là một lần nhắc nhớ về mùa gặt, về cái nắng cháy da, về tiếng cười giòn tan trên đồng bưng. Thưởng thức món này là thưởng thức cả linh hồn đất, tình người của một miền quê sông nước hào sảng.